Behouden

Toen hij in het begin van het neolithicum sedentair werd, veranderde de mens diepgaand zijn relatie tot de natuur.  De jagers-verzamelaars, door uit hun omgeving slechts datgene te nemen wat ze nodig hadden, waren vrij in hun bewegingen.  De neolithische mensen daarentegen moesten met de toekomst rekening houden.  Ze leefden in symbiose met de natuur en waren verplicht voorzienig te zijn, te plannen en te bewaren.  Deze mensen produceerden in functie van de toekomst, ze moesten in staat zijn om op te slaan en bij te houden om niet-productieve periodes te overbruggen en om hun productie opnieuw op te kunnen starten van zodra de natuur het hen toeliet.
Dit werd de geboorte van de keramiek…  Of het nu vlees, zaden of fruit was, de nood om iets voor langere tijd te kunnen bijhouden was er, en de pottenbakker maakte zijn intrede (meer dan waarschijnlijk was het een pottenbakster..).

Dit ligt intussen ver achter ons en sindsdien leerden we nog andere materialen gebruiken; glas, metaal, hout (spijtig genoeg ook plastic), maar de pottenbakker behield al die tijd zijn oorspronkelijke bezigheid, door de eeuwen heen veranderde zijn taak niet: met behulp van klei en water bakent hij een deel van de ruimte af, bewerkstelligt hij als het ware een verschil tussen ‘erbinnen’ en ‘erbuiten’ en geeft zo betekenis aan de leegte.

Behouden is een menselijke onderneming. Het veronderstelt bijeenbrengen, sorteren, oordelen en uiteindelijk, bijhouden. De neolithische mens – en liefst ook de moderne mens, hij zou er goed aan doen dat te beseffen – ontleent aan de natuur wat voor hem nuttig is, bewaart het een ogenblik, schept wat toegevoegde waarde, en geeft het dan aan de natuur terug.

De pottenbakker heeft in dit alles een fundamentele rol; hij laat de mens toe vandaag en morgen te verbinden.  De eerste gebaren die de neolithische mensen in staat stelden om te verzamelen, waren de zijne..